Factor Investing: Đầu Tư Theo Nhân Tố — Bí Quyết Của Các Quỹ Lớn Toàn Cầu

Factor Investing: Đầu Tư Theo Nhân Tố — Bí Quyết Của Các Quỹ Lớn Toàn Cầu

Factor Investing là phương pháp đầu tư dựa trên các yếu tố (factor) đã được nghiên cứu khoa học chứng minh có khả năng tạo ra lợi nhuận vượt trội (alpha) so với thị trường chung.

Lịch Sử Của Factor Investing

Bắt đầu từ mô hình CAPM (1960s) với một factor duy nhất là Market Beta, đến Fama-French 3-Factor Model (1993) với thêm Size và Value, rồi Carhart 4-Factor Model (1997) thêm Momentum, và hiện nay có mô hình Fama-French 5-Factor (2015).

6 Factor Được Kiểm Chứng Khoa Học Nhất

1. Market Beta (Rủi ro thị trường)

Cổ phiếu có beta cao hơn thị trường có xu hướng sinh lời cao hơn trong dài hạn — nhưng rủi ro cũng lớn hơn.

2. Size Factor (Quy mô công ty)

Cổ phiếu vốn hóa nhỏ (Small Cap) có lịch sử vượt trội hơn cổ phiếu vốn hóa lớn trong dài hạn.

3. Value Factor (Giá trị)

Cổ phiếu có P/E, P/B thấp (rẻ so với nội tại) vượt trội hơn cổ phiếu tăng trưởng trong dài hạn.

4. Momentum Factor (Đà tăng)

Cổ phiếu tăng mạnh trong 12 tháng qua tiếp tục vượt trội trong 1-12 tháng tới.

5. Quality Factor (Chất lượng)

Cổ phiếu của công ty có ROE cao, nợ thấp, lợi nhuận ổn định vượt trội dài hạn.

6. Low Volatility Factor (Biến động thấp)

Nghịch lý: Cổ phiếu biến động thấp lại cho lợi nhuận điều chỉnh rủi ro tốt hơn cổ phiếu biến động cao.

Factor Investing Tại Thị Trường Việt Nam

Nghiên cứu của QUANTVN trên dữ liệu VNINDEX 2015-2024 xác nhận: Momentum factor hoạt động mạnh nhất tại VN Value factor hiệu quả nhưng cần điều chỉnh cho đặc thù VN Quality factor ổn định qua các chu kỳ thị trường Size factor có hiệu quả nhưng bị giới hạn bởi thanh khoản

Cách Xây Dựng Danh Mục Factor

Single Factor: Chọn tất cả cổ phiếu có điểm Momentum cao nhất. Multi-Factor: Kết hợp nhiều factor bằng cách tính composite score.